طبقه‌بندی آتش برای مواد ساختمانی، از جمله سقف‌های کاذب تایل آلومینیومی، بر اساس ویژگی‌های واکنش (یا مقاومت) مواد در برابر آتش انجام می‌شود. این طبقه‌بندی بسته به استانداردها و معیارهای تعیین‌شده توسط مراجع مختلف بین‌المللی و ملی مانند EN13501-1 (اروپا) یا NFPA (آمریکا) متفاوت است.

ویژگی‌های آلومینیوم و طبقه‌بندی آتش

تایل‌های آلومینیومی سقف‌های کاذب از جنس فلز آلومینیوم ساخته می‌شوند که به دلایل زیر به‌طور کلی در گروه مواد غیر قابل اشتعال قرار می‌گیرند:

  1. غیرقابل اشتعال بودن آلومینیوم: آلومینیوم به‌عنوان فلز خالص به خودی خود سوختی برای آتش فراهم نمی‌کند و به سختی می‌سوزد. بنابراین، این ماده به صورت کلی به عنوان ماده‌ای Non-Combustible طبقه‌بندی می‌شود.
  2. خصوصیات مقاومتی در دمای بالا: آلومینیوم در دماهای بالا (بیش از 600 درجه سانتی‌گراد) ذوب می‌شود، اما شعله‌ور نمی‌شود یا احتراقی تولید نمی‌کند. بر همین اساس، استفاده از تایل‌های آلومینیومی در مکان‌هایی که نیاز به مصالح مقاوم در برابر آتش دارند، استاندارد و مجاز است.

طبقه‌بندی آتش (طبق استاندارد EN13501-1)

استاندارد EN13501-1 برای بررسی واکنش در برابر آتش مواد ساختمانی در اتحادیه اروپا استفاده می‌شود و معیارهایی نظیر اشتعال، تولید دود و مواد شعله‌ور قطراتی را ارزیابی می‌کند. سقف‌های کاذب تایل آلومینیومی معمولاً به صورت زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

  1. واکنش به حریق: کلاس A1 یا A2
    • کلاس A1: مواد کاملاً غیرقابل اشتعال، هیچ مشارکتی در گسترش آتش ندارند.
    • کلاس A2: مواد عملاً غیرقابل اشتعال هستند و تأثیر بسیار کمی بر گسترش آتش دارند. تایل‌های آلومینیومی معمولاً در یکی از این دو طبقه قرار می‌گیرند بسته به ترکیب مواد اضافی یا روکش‌های استفاده‌شده.
  2. تولید دود (S):
    • S1: تولید دود بسیار کم
    • S2: تولید دود متوسط
      آلومینیوم معمولاً در دسته S1 قرار می‌گیرد، چرا که هنگام گرم شدن یا آتش گرفتن دود تولید نمی‌کند.
  3. موارد قطره‌ای شعله‌ور (d):
    • d0: هیچ قطره شعله‌ور تولید نمی‌شود.
    • d1: مقدار کمی قطره شعله‌ور تولید می‌شود.
      آلومینیوم خالص در حالت کلی d0 است، زیرا هنگام مقابله با حریق هیچ‌گونه قطعات شعله‌ور ایجاد نمی‌کند.
  4. بنابراین، سقف کاذب آلومینیومی معمولاً به صورت A1-S1-d0 یا A2-S1-d0 طبقه‌بندی می‌شود.

طبقه‌بندی بر اساس استاندارد NFPA ( آمریکا)

طبق استاندارد NFPA (مانند NFPA 286)، مصالح ساختمانی به خصوصیات “انتشار شعله” و “شاخص دود” (Smoke Developed Index) طبقه‌بندی می‌شوند. آلومینیوم به دلیل غیرقابل اشتعال بودن دارای:

  • انتشار شعله 0 (غیرقابل اشتعال)
  • شاخص دود پایین (کمتر از 25)

تأثیرات روکش‌های اضافی یا لایه‌گذاری‌ها

  • تایل‌های آلومینیومی ممکن است دارای پوشش‌های رنگی یا PVC باشند. این لایه‌ها می‌توانند بر طبقه‌بندی آتش تأثیر بگذارند. اگر از مواد قابل اشتعال یا روکش‌های پلاستیکی استفاده شود، طبقه‌بندی به کلاس‌های پایین‌تر (مانند B یا C) تغییر می‌کند.
  • مهم است که تولیدکننده محصول، جنس روکش‌ها و طبقه‌بندی رسمی محصول را طبق استانداردها ارائه دهد.

استانداردهای ایران برای طبقه‌بندی آتش

در ایران، طبقه‌بندی آتش معمولاً از معیارهای مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق) و همچنین استانداردهای ISO و EN استفاده می‌شود. برای استفاده از سقف کاذب آلومینیومی:

  • تایل باید غیرقابل اشتعال (مطابق با کلاس A) باشد.
  • تمام محصولات باید گواهینامه‌های بین‌المللی (EN یا NFPA) یا تاییدیه مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ایران را داشته باشند.

جمع‌بندی

سقف‌های کاذب تایل آلومینیومی معمولاً به دلیل ویژگی‌های غیرقابل اشتعال بودن، ذوب شدن در دماهای بالا بدون شعله‌ور شدن، و تولید دود اندک، در دسته مواد مقاوم در برابر آتش (رده A1 یا A2) طبقه‌بندی می‌شوند. با این حال، کیفیت روکش‌ها و مواد همراه می‌تواند این طبقه‌بندی را تغییر دهد. برای اطمینان از وضعیت مقاومت در برابر حریق، بررسی گواهینامه‌های استاندارد محصول ضروری است.