آیین‌نامه‌های سازمان نظام مهندسی ایران در خصوص نمای خارجی ساختمان

برای ارتقای کیفیت و ایمنی در طراحی و اجرای نمای خارجی ساختمان‌ها، سازمان نظام مهندسی ایران قوانین و مقررات مشخصی را ارائه کرده است. این مقررات شامل اصول طراحی، انتخاب مصالح، ایمنی، نظارت و همچنین الزامات حفظ کیفیت و ظاهر نمای ساختمان است. از جمله مهم‌ترین منابع برای بررسی دقیق این مقررات، نشریه 714 است که جزئیات اجرایی را تحت پوشش قرار می‌دهد.

در ادامه، توضیحات کلی در خصوص این آیین‌نامه‌ها آورده شده است:

1. استانداردهای کلی در طراحی نمای ساختمان

  • نمای خارجی باید هویت بصری متناسب با منطقه داشته باشد و به زیبایی‌شناسی شهری کمک کند.
  • رعایت تناسب در رنگ، بافت و هارمونی میان نمای ساختمان‌ها یکی از الزامات این آئین‌نامه است.
  • تأثیر ایمنی در برابر شرایط محیطی: طراحی نما باید به گونه‌ای باشد که در برابر بادهای شدید، زلزله یا سایر خطرات محیطی مقاومت کافی داشته باشد.
  • استفاده از فناوری‌های نوین مانند عایق‌بندی حرارتی و صوتی برای بهبود عملکرد نمای ساختمان الزامی است.

منبع: دانلود نشریه 714

2. الزامات مصالح مورد استفاده در نما

  • مصالح غیرقابل اشتعال و مقاوم: ضروری است که مواد مورد استفاده در نمای ساختمان در برابر آتش‌سوزی و گرمای شدید مقاوم باشند.
  • انتخاب مصالح بر اساس نوع نما:
    • نماهای سنگی: الزامات مربوط به ضخامت، نحوه اتصال و ایمنی سنگ تأکید شده است.
    • نماهای شیشه‌ای: استفاده از شیشه‌های ایمنی مسلح یا غیرریزنده جهت جلوگیری از خطرات ناشی از شکستن شیشه الزامی است.
    • نماهای کامپوزیت یا سیمانی: باید مطابق استانداردهای کیفی و زیست‌محیطی انتخاب شوند.

منبع: آئین‌نامه 714: اصول اجرای نمای ساختمان

3. ایمنی و مقاومت سازه‌ای نمای ساختمان

  • توجه ویژه‌ای به مقاومت نما در برابر زلزله و باد شده است. اتصالات نما باید به‌گونه‌ای باشد که از جدا شدن یا سقوط قطعات نما جلوگیری کند.
  • در مناطقی با خطر زلزله، ضروری است که سیستم نمای ساختمان با ساختار اصلی بنا هماهنگ باشد و از اتصالاتی استفاده شود که استحکام باربری آن‌ها تضمین شده باشد.
  • تأکید بر استفاده از مصالح مقاوم در برابر رطوبت و عوامل جوی نیز از موارد مهم این آیین‌نامه است.

منبع: دانلود نشریه 714

4. نظارت و ارزیابی اجرای نما

  • نظارت بر اجرای نمای ساختمان باید توسط ناظران رسمی مهندسی انجام شود تا از رعایت اصول فنی، ایمنی و زیباشناختی اطمینان حاصل شود.
  • مراحل مختلف اجرای نما باید با استانداردهای مبحث 22 (مراقبت و نگهداری ساختمان) تطابق داشته باشد.
  • لازم است که تأییدیه کیفی برای مصالح مصرفی از تولیدکنندگان دریافت و در پروژه ارائه شود.

منبع: آئین‌نامه 714: اصول اجرای نمای ساختمان

5. مباحث اقلیمی و منطقه‌ای در طراحی نما

  • توجه به شرایط جوی و اقلیمی در انتخاب مواد، رنگ‌ها و طراحی نما الزامی است.
  • طراحی نما باید به گونه‌ای باشد که در برابر فرسایش، تغییرات دمایی و نور خورشید مقاومت کافی داشته باشد.
  • در مناطقی با بارندگی شدید، باید از مصالح ضدآب و پوشش‌های ویژه استفاده شود.

منبع: دانلود نشریه 714

6. توجه به جنبه‌های زیبایی‌شناختی (هارمونی شهری)

  • نمای ساختمان‌ها باید با نمای ساختمان‌های مجاور و فضای شهری هماهنگ باشد.
  • طراحی نامتناسب نما، استفاده از رنگ‌های غیرمعمول یا ایجاد سایه‌های ناهنجار بر فضای عمومی، مغایر با آیین‌نامه‌هاست.
  • تأکید این مقررات بر ایجاد ساختمان‌هایی است که هم ایمنی و هم ظاهر زیبا و کارا را حفظ کنند.

منبع: آئین‌نامه 714: اصول اجرای نمای ساختمان

جمع‌بندی

نشریه 714 یکی از مهم‌ترین منابع آیین‌نامه‌ای مربوط به نمای خارجی ساختمان است که مورد تأیید سازمان نظام مهندسی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی ایران قرار گرفته است.
این آیین‌نامه به طور مفصل به اصول طراحی، انتخاب مصالح، ایمنی نما، نظارت بر اجرا و تأثیرات اقلیمی پرداخته است و راهنمایی جامعی برای معماران و مهندسان در راستای افزایش کیفیت و امنیت ساختمان‌ها ارائه می‌دهد.